Δερματομυκητίαση ή τριχοφυτία

Δερματομυκητίαση ή τριχοφυτία

Από Μιχάλη Ιασονίδη, πρόεδρο Παιδιατρικής Εταιρείας Κύπρου

Δερματομυκητίαση

Τι είναι η τριχοφυτία (tinea) ή λειχήνας (ringworm);

Είναι μια κοινή μυκητιασική λοίμωξη του δέρματος. Συνήθως επηρεάζει το δέρμα (tinea corporis), το τριχωτό της κεφαλής (tinea capitis), τα πόδια (tinea pedis, ή athlete’s foot), ή τη βουβωνική χώρα (tinea cruris) κλπ.

Είναι μια μυκητιασική λοίμωξη που συχνά έχει σχήμα δαχτυλιδιού. Μπορεί στο εσωτερικό του δακτυλίου να έχει κόκκινο χρώμα ή να έχει και κανονικό χρώμα δέρματος.

Προσοχή γιατί και άλλα εξανθήματα μπορεί να μοιάζουν με ringworm, όπως τα δαγκώματα αραχνών, το νομισματοειδές έκζεμα, και η νόσος του Lyme, μια πιο σοβαρή μόλυνση που παρουσιάζεται με εξάνθημα που μοιάζει με στόχο. Αυτά απαιτούν διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις, γι ‘αυτό είναι σημαντικό να εξετασθεί ο ασθενής από γιατρό.

Τι προκαλεί την τριχοφυτία;

Ορισμένοι μύκητες συμβιώνουν με τον άνθρωπο χωρίς να δημιουργούν προβλήματα, αλλά οι μύκητες που ανήκουν στην κατηγορία δερματόφυτα μπορούν να προσβάλουν το δέρμα και να δημιουργήσουν ringworm βλάβες. Αυτοί οι μύκητες ζουν καταναλώνοντας νεκρούς ιστούς από το δέρμα, τα μαλλιά και τα νύχια. Τα δερματόφυτα ευδοκιμούν σε ζεστές, υγρές περιοχές, όπως οι πτυχές του δέρματος στη  βουβωνική χώρα ή μεταξύ των δακτύλων. Όσοι ιδρώνουν υπερβολικά ή έχουν ελαφρά μικροτραύματα στο δέρμα, το τριχωτό της κεφαλής ή τα νύχια διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν τριχοφυτία (ringworm βλάβες).

Τριχοφυτία σώματος (Tinea corporis)

Υπάρχουν διάφοροι τύποι τριχόφυτων που μπορεί να προκαλέσουν λοίμωξη σε διάφορα μέρη του σώματος. Όταν ο μύκητας προσβάλει το δέρμα, προκαλεί συχνά φαγούρα, ερύθημα, απολέπιση και ορισμένες φορές φυσαλίδες που μπορεί να ορορροούν. Οι βλάβες συχνά παρουσιάζουν σαφώς καθορισμένο περίγραμμα, με πιο έντονα ερυθρή περιφέρεια και φυσιολογικό τόνο δέρματος στο κέντρο, δημιουργώντας την εντύπωση ενός δακτυλίου. Το δέρμα επίσης μπορεί να εμφανιστεί ασυνήθιστα σκούρο ή ανοιχτόχρωμο.

Τριχοφυτία τριχωτού κεφαλής (Tineacapitis)

Η τριχοφυτία του τριχωτού της κεφαλής συνήθως επηρεάζει τα παιδιά στην όψιμη παιδική ηλικία ή την εφηβεία. Αυτή η κατάσταση είναι έντονα μεταδοτική, κυρίως σε χώρους έντονου συγχρωτισμού, όπως τα σχολεία. Εμφανίζεται συχνά ως μεμονωμένη βλάβη στο τριχωτό της κεφαλής με εξαφάνιση των τριχών. (Άλλες δερματικές βλάβες του τριχωτού της κεφαλής που μοιάζουν, όπως η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα ή η πιτυρίδα, δεν προκαλούν απώλεια τριχών).

Τριχοφυτία άκρου ποδός (Tinea pedis)

Είναι μια εξαιρετικά συχνή κατάσταση, γνωστή και ως athlete’s foot. Αυτή η μυκητιασική μόλυνση μπορεί να προκαλέσει απολέπιση και φλεγμονή ανάμεσα στα δάκτυλα, ειδικά μεταξύ του τέταρτου και του πέμπτου δακτύλου. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν φαγούρα, αίσθημα καύσους, ερυθρότητα, και κάψιμο στα πέλματα των ποδιών.

Τριχοφυτία βουβωνικής χώρας (Tinea cruris)

Η τριχοφυτία της βουβωνικής χώρας τείνει να έχει ένα κοκκινοκαφέ χρώμα και μπορεί να εκτείνεται από τις πτυχώσεις του βουβώνα επάνω, μέχρι και τους μηρούς κάτω. Εμφανίζεται κυρίως σε ενήλικες άνδρες και αγόρια. (Άλλες καταστάσεις που μπορεί να μιμηθούν την tinea cruris περιλαμβάνουν μολύνσεις από ζυμομύκητες, ψωρίαση, και παράτριμμα). Η τριχοφυτία της βουβωνικής χώρας ευνοείται από την εφίδρωση, τον ζεστό και υγρό καιρό, ή την τριβή από στενά ρούχα.

Τριχοφυτία γενίου (Tineabarbae)

Η τριχοφυτία της γενειοφόρου περιοχής του προσώπου και του λαιμού, με οιδήματα και απολέπιση του δέρματος, οδηγεί σε ευθραυστότητα των τριχών. Παλαιότερα όταν οι άνθρωποι συνήθιζαν να πηγαίνουν στον κουρέα για ξύρισμα, η tinea barbae λεγόταν και φαγούρα του κουρέα.

Τριχοφυτία προσώπου (Tinea faciei)

Η τριχοφυτία του προσώπου εκτός της περιοχής της γενειάδας ονομάζεται tinea faciei. Η τριχοφυτία εδώ σπάνια παρουσιάζει σχήμα δακτυλίου. Χαρακτηριστικά, προκαλεί ερυθρότητα με απολέπιση, χωρίς σαφή όρια.

Τριχοφυτία άνω άκρων (Tinea manus)

Συνήθως αφορά τα χέρια, ιδιαίτερα τις παλάμες και τις μεσοδακτύλιες περιοχές. Προκαλεί συνήθως πάχυνση (υπερκεράτωση) των προσβεβλημένων περιοχών και οι βλάβες εντοπίζονται στο ένα μόνο χέρι. Η Tinea manus συχνά συνυπάρχει με την tinea pedis. Λέγεται επίσης tinea manuum.

Τριχοφυτία ονύχων (Tineaunguium)

Η τριχοφυτία είναι η πιο κοινή μυκητιασική λοίμωξη των νυχιών, που ονομάζεται επίσης ονυχομυκητίαση. Μπορεί να κάνει τα νύχια φαίνονται κίτρινα (ορισμένες φορές λευκά), παχιά, αδιαφανή και εύθραυστα. Τα τεχνητά νύχια αυξάνουν τον κίνδυνο για tinea unguium λόγω της αύξησης της υγρασίας κάτω από το τεχνητό νύχι.

Μετάδοση της νόσου

Η τριχοφυτία είναι εξαιρετικά μεταδοτική κατάσταση. Η μετάδοση μπορεί να συμβεί πολλούς τρόπους.

• Από ένα μολυσμένο άτομο, ζώο, αντικείμενο ή ακόμα και το έδαφος.

• Αυξημένη θερμοκρασία και υγρασία βοηθούν να αναπτυχθούν και να ευδοκιμήσουν τα τριχόφυτα, γεγονός που καθιστά πιο συχνές τις λοιμώξεις σε περιοχές αυξημένης εφίδρωσης.

• Οι μύκητες επίσης ευδοκιμούν σε πτυχές του δέρματος, όπως τη βουβωνική χώρα ή μεταξύ των δακτύλων.

Η μετάδοση των τριχόφυτων από κατοικίδια ζώα

Η τριχοφυτία αποτελεί παράδειγμα ζωοανθρωπονόσου (μεταδίδονται από τα ζώα στον άνθρωπο). Οι γάτες είναι από τα πιο συχνά ενοχοποιούμενα ζώα. Εάν μια γάτα έχει τριχόφυτα πολύ εύκολα τα μεταδίδει. Οι σκύλοι, οι αγελάδες, οι κατσίκες, οι χοίροι, και τα άλογα μπορούν επίσης να μεταδώσουν τριχόφυτα στους ανθρώπους. Οι άνθρωποι μολύνονται αγγίζοντας τα ζώα, ή αντικείμενα που έρχονται σε επαφή με τα ζώα.

Διάγνωση τριχοφυτίας

Μερικές φορές η διάγνωση είναι προφανής από τη θέση και την εμφάνιση της βλάβης. Σε αντίθετη περίπτωση μπορεί να εξεταστούν στο εργαστήριο ξέσματα από τις βλάβες.

Θεραπεία

Μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιμυκητιασικές κρέμες και σαμπουάν). Σε περιπτώσεις σοβαρών ή ανθεκτικών λοιμώξεων στο τριχωτό της κεφαλής ή τα νύχια, μπορούν να δοθούν αντιμυκητιασικά φάρμακα και συστηματικά.

Συμβουλές για πρόληψη Τριχοφυτίας

Η τριχοφυτία είναι δύσκολο να αποφευχθεί, μπορεί όμως να μειωθεί ο κίνδυνος ακολουθώντας τις πιο κάτω συμβουλές:

• Μην μοιράζεστε με άλλους ρούχα, αθλητικά είδη, πετσέτες ή σεντόνια.

• Να φοράτε πάντοτε παντόφλες σε αποδυτήρια, δημόσιες πισίνες και δημόσια λουτρά.

• Να κάνετε ντους μετά από κάθε άθλημα που περιλαμβάνει σωματική επαφή.

• Να φοράτε φαρδιά βαμβακερά ρούχα. Να αλλάζετε κάλτσες και εσώρουχα τουλάχιστον μία φορά τη μέρα.

• Κρατήστε το δέρμα σας καθαρό και στεγνό. Στεγνώστε εντελώς το σώμα σας μετά από το ντους.

• Εάν έχετε athlete’s foot, να βάζετε πρώτα τις κάλτσες σας και μετά τα εσώρουχα για πρόληψη εξάπλωσης τριχόφυτων στη βουβωνική χώρα.

• Πάρτε το κατοικίδιο ζώο σας στον κτηνίατρο αν έχει περιοχές με απώλεια τριχώματος, που θα μπορούσαν δυνητικά να είναι εστίες λοίμωξης από τριχόφυτα.

print

Σχετικά Άρθρα