Κορωνοϊοί

Επιμέλεια Μιχάλης Ιασονίδης, παιδίατρος

Οι κορωνοϊοί είναι μια μεγάλη οικογένεια ιών. Μερικοί προσβάλλουν τους ανθρώπους και προκαλούν ελαφρά λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, όπως είναι το κοινό κρυολόγημα, ενώ άλλοι προκαλούν την ασθένεια σε ορισμένα ζώα, όπως τα βοοειδή, οι καμήλες και οι νυχτερίδες. Μερικοί τύποι του ιού προσβάλουν αποκλειστικά σκύλους και αιλουροειδή, αλλά όχι τους ανθρώπους.

Εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1960. Είναι η αιτία του 15 με 20% των λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος, κυρίως του ανώτερου (ρινός, ιγμορείων, φάρυγγα) αλλά και του κατώτερου (αεραγωγών και πνευμονικού παρεγχύματος). Οι περισσότεροι κορωνοϊοί δεν είναι επικίνδυνοι.

Οι κορωνοϊοί είναι RNA ιοί με περίβλημα. Το γονιδίωμα των κορωνοϊών έχει μέγεθος περίπου 26 με 32 χιλιάδες βάσεις, το μεγαλύτερο μεταξύ των RNA ιών.

Έχουν πάρει το όνομά τους από τη χαρακτηριστική εμφάνισή τους στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, όπου διακρίνονται εξογκώματα (ακτίνες) περιμετρικά των υλικών σωματιδίων σαν στέμμα, το οποίο στα λατινικά λέγεται «κορώνα» (corona). Το πρωτεϊνικό στέμμα των κορωνοϊών, σε αντίθεση με αυτό άλλων ιών, αντέχει στο όξινο περιβάλλον του στομάχου.

Ταξινόμηση:

Το επιστημονικό όνομα των κορωνοϊών είναι Orthocoronavirinae ή Coronavirinae και ανήκουν στην οικογένεια Coronaviridae που χωρίζεται στα εξής 4 γένη.

1. Alphacoronavirus που περιλαμβάνει τα είδη:

• Human coronavirus 229E,
• Human coronavirus NL63,
• Miniopterus bat coronavirus 1,
• Miniopterus bat coronavirus HKU8,
• Porcine epidemic diarrhea virus,
• Rhinolophus bat coronavirus HKU2,
• Scotophilus bat coronavirus 512

2. Betacoronavirus που περιλαμβάνει τα είδη:

• Human coronavirus HKU1,
• Murine coronavirus,
• Pipistrellus bat coronavirus HKU5,
• Rousettus bat coronavirus HKU9,
• Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus (SARS),
• Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (COVID-19),
• Tylonycteris bat coronavirus HKU4,
• Middle East respiratory syndrome-related coronavirus (MERS),
• Human coronavirus OC43,
• Hedgehog coronavirus 1 (EriCoV)

3. Gammacoronavirus που περιλαμβάνει τα είδη:

• Beluga whale coronavirus SW1,
• Infectious bronchitis virus

4. Deltacoronavirus που περιλαμβάνει τα είδη:

• Bulbul coronavirus HKU11,
• Porcine coronavirus HKU15

Οι κορωνοϊοί που μολύνουν αποκλειστικά τους ανθρώπους είναι 4 είδη και φαίνονται πιο πάνω με πράσινο χρώμα (229E, NL63, HKU1, OC43). Μερικές φορές κορωνοϊοί που μολύνουν τα ζώα μπορούν να μεταλλαχθούν και να μεταδοθούν σε ανθρώπους (φαίνονται με κόκκινο χρώμα) και έτσι δημιουργείται ένας νέος κορωνοϊός, που μεταδίδεται και μεταξύ ανθρώπων. Τρία πρόσφατα παραδείγματα αυτού είναι ο SARS-CoV (Κίνα 2003), ο MERS-CoV (Σαουδική Αραβία 2012) και ο τωρινός nCoV (COVID-2019)

Πώς μπορείτε να ξέρετε εάν μια λοίμωξη του αναπνευστικού είναι κοινό κρυολόγημα ή γρίπη ή COVID-19;

Όταν έχετε συμπτώματα που μπορεί να είναι παρόμοια με ένα βαρύ κρυολόγημα ή γρίπη, ο γιατρός σας θα υποψιαστεί το COVID-19 εάν:
• έχετε πυρετό και αναπνευστικά προβλήματα,
• έχετε ταξιδέψει σε μέρη όπου ο ιός έχει εξαπλωθεί,
• ήταν κάποιος άρρωστος στο σπίτι τις προηγούμενες 3 εβδομάδες,
• υπάρχει κάποια επαφή με άτομο διαγνωσμένο με COVID 19.

Βασικά μηνύματα, γνώσεις:

• οι κορωνοϊοί είναι μια μεγάλη οικογένεια ιών,
• μερικοί προσβάλουν ανθρώπους και άλλοι ζώα,
• ορισμένοι κορωνοϊοί που προσβάλουν ζώα μπορεί υπό προϋποθέσεις να μολύνουν και ανθρώπους, αλλά αυτό είναι σπάνιο,
• δεν είναι ακόμα γνωστή η ακριβής πηγή της τρέχουσας επιδημίας από COVID-19,
• δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα ζώα συντροφιάς (κατοικίδια ζώα, μπορούν να μεταδώσουν τον COVID-19,
• δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι εισαγόμενα ζώα ή εισαγόμενα ζωικά προϊόντα ενέχουν κίνδυνο εξάπλωσης του νέου ιού.